Capaciteitstarief uitgelegd: wat je piekvermogen kost en hoe een batterij het afvlakt

Wat het capaciteitstarief is

Sinds 1 januari 2023 berekent Fluvius een deel van de nettarieven op basis van je piekvermogen in kW, in plaats van alleen op je verbruik in kWh. Het idee erachter: het net moet gebouwd worden op de momenten dat iedereen tegelijk veel stroom vraagt, niet op het jaarverbruik. Wie zijn verbruik spreidt, belast het net minder en betaalt minder.

Het capaciteitstarief is geen extra belasting bovenop je factuur, maar een andere manier om de bestaande netkosten te verdelen. De netkosten zijn ongeveer een derde van een doorsnee elektriciteitsfactuur. Het capaciteitstarief is daar weer een deel van. Voor een gemiddeld gezin met digitale meter gaat het om ongeveer 200 tot 250 euro per jaar.

Zo wordt je piek berekend: kwartier, maand, jaar

Je digitale meter meet je verbruik per kwartier. Het gemiddelde vermogen in dat kwartier is je kwartierpiek. Verbruik je in één kwartier 1,5 kWh, dan is je kwartierpiek 6 kW. Een korte piek van tien seconden, bijvoorbeeld wanneer de koelkast aanslaat, weegt dus nauwelijks door. Wat telt is wat je gedurende een vol kwartier gemiddeld trekt.

Van elke maand onthoudt Fluvius de hoogste kwartierpiek: dat is je maandpiek. Voor de jaarafrekening neemt Fluvius het gemiddelde van de maandpieken van de voorbije twaalf maanden. Dat gemiddelde is je facturatiepiek, en die wordt vermenigvuldigd met het tarief per kW.

Er geldt een minimum van 2,5 kW. Ligt je maandpiek lager, dan rekent Fluvius toch 2,5 kW aan. Heb je nog een analoge meter, dan kan Fluvius geen pieken meten en betaal je een vast bedrag dat overeenkomt met 2,5 kW, maar je kWh-tarief ligt dan wel hoger. Je kunt je kwartierwaarden, maandpieken en facturatiepiek zelf opvolgen in Mijn Fluvius.

Rekenvoorbeeld: 2,5 kW tegenover 6 kW

In 2026 rekent Fluvius Antwerpen ongeveer 52,37 euro per kW per jaar inclusief btw. Het tarief verschilt per netgebied en wordt elk jaar herzien, dus kijk op je factuur voor het exacte bedrag.

Een gezin dat zijn verbruik goed spreidt en nooit boven het minimum uitkomt, betaalt 2,5 kW maal 52,37 euro, dus ongeveer 131 euro per jaar. Een gezin waar de oven, de droogkast en een laadpaal regelmatig tegelijk draaien, haalt een gemiddelde maandpiek van 6 kW en betaalt 6 maal 52,37 euro, dus ongeveer 314 euro per jaar. Het verschil is ongeveer 183 euro per jaar, enkel door de piek.

Belangrijk: het gaat om het gemiddelde van twaalf maanden. Eén maand met een uitschieter van 9 kW en elf maanden op 3 kW geeft een facturatiepiek van 3,5 kW. Eén slechte avond kost je dus geen fortuin, maar een laadpaal die elke nacht op vol vermogen laadt, zet je piek elke maand hoog.

Welke toestellen je piek maken

De piek wordt bijna altijd veroorzaakt door een paar grote verbruikers die samenvallen. Een elektrische oven trekt 2 tot 3 kW, een droogkast 2 tot 2,5 kW, een kookplaat 3 tot 7 kW, een laadpaal 3,7 tot 11 kW en een warmtepomp 1 tot 4 kW. Twee van die toestellen een kwartier samen is genoeg voor een maandpiek van 6 kW of meer.

De laadpaal is in de praktijk de grootste piekmaker. Een laadpaal van 11 kW die om 18 uur begint te laden, zet je maandpiek op minstens 11 kW, en dat elke maand. Tegen 52 euro per kW is dat alleen al ruim 575 euro per jaar. Een laadpaal met dynamisch lastbeheer, die trager laadt als er in huis veel verbruikt wordt, of gewoon 's nachts op 3,7 kW laadt, houdt je piek onder de 5 kW.

Hoe een thuisbatterij de piek afvlakt

Een thuisbatterij met peak shaving, soms piekbeheer genoemd, springt bij als je verbruik boven een ingestelde grens komt. Stel je de grens in op 3 kW en trek je om 19 uur 6 kW, dan levert de batterij 3 kW en haal je maar 3 kW van het net. Je maandpiek blijft 3 kW, zolang de batterij genoeg lading heeft en de omvormer het vermogen aankan.

Dat laatste is de beperking. Een batterij met een omvormer van 3 kW kan ook maar 3 kW bijspringen. En als de batterij 's avonds al leeg is, bijvoorbeeld in de winter na een dag zonder zon, helpt ze niet. Bij een gezin met een warmtepomp of een laadpaal is de piekwinst dus niet onbeperkt. Reken op een verlaging van de facturatiepiek met 1,5 tot 3 kW, wat neerkomt op 80 tot 160 euro per jaar.

Op zichzelf is dat te weinig om een batterij te verantwoorden. Samen met het hogere zelfverbruik van je zonnestroom wordt het wel interessant. Hoe die som eruitziet, lees je in thuisbatterij in 2026: loont het nog?. Een installateur die een thuisbatterij plaatst stelt de piekgrens in op basis van je echte kwartierdata.

Wat je zonder batterij al kunt doen

Het goedkoopste wat je kunt doen is spreiden. Laat de droogkast niet draaien terwijl de oven aanstaat, zet de vaatwasser op uitgesteld starten en laad de wagen 's nachts op een lager vermogen. Met de kwartierdata in Mijn Fluvius zie je binnen een week waar je pieken vallen.

• Laadpaal instellen op 3,7 kW of met dynamisch lastbeheer laten plaatsen
• Warmtepomp en boiler niet laten samenvallen met koken en drogen
• Inductiekookplaat met vermogensbegrenzing instellen op 3,7 kW als dat kan
• Een energiemonitor of de Fluvius-app gebruiken om je maandpiek op te volgen